De kersttijd breekt weer aann en dat is ook de tijd dat de kerstkaarten verzonden worden. Wilt u op eenvoudige wijze adresetiketten maken dan kunt u in de onderstaande tutorial bekijken hoe u dat voor elkaar krijgt.
OpenOffice: Label Tutorial
De Sectie Nascholing Talen van het ICLON (Universiteit Leiden) organiseert voor de twaalfde keer een Good Practice Day Talen. Het centrale thema is Goed, beter, best talenonderwijs.
De Good Practice Day Talen is na 12 jaar nog steeds dé plek waar docenten de mogelijkheid wordt geboden met elkaarvakdidactische inzichten te delen. Docenten uit het voortgezet onderwijs verzorgen workshops, wisselen ervaringen uitmet de deelnemers en bediscussiëren met hen de didactische mogelijkheden van hun vak.
Deze nascholingsdag is bestemd voor docenten Nederlands, Duits, Engels, Frans en Spaans en biedt een dagvullend programma waarbij een keuze kan worden gemaakt uit een gevarieerd aanbod van workshops.
Pieter Steinz verzorgt de opening met een lezing over Macbeth en andere literaire helden.
Plaats en tijd: vrijdag 27 januari 2012 van 9.30 tot 17.00 uur.
Ontvangst en openingslezing in het Poortgebouw, Rijnsburgerweg 10 te Leiden (tegenover station Leiden Centraal). Na de openingslezing zal het programma worden voortgezet in het naastgelegen Pieter de la Courtgebouw.
Kosten: Het inschrijfgeld bedraagt € 250,00 inclusief lunch en nascholingscertificaat.
Bij inschrijving voor 23 december 2011 geldt een reductie van € 15,00.
Dagprogramma:
09.30: ontvangst
10.00: plenaire opening: lezing Pieter Steinz
10.30: pauze en informatiemarkt
11.15: workshopronde 1
12.30: lunchpauze en informatiemarkt
13.30: workshopronde 2
14.45: pauze en informatiemarkt
15.15: workshopronde 3
16.30: uitreiking certificaten, borrel en informatiemarkt
Contact:Â Â Â Â drs. Wibo van der Es en dr. Ad van der Logt, Lerarenopleiders en nascholers ICLON: iclonns@iclon.leidenuniv.nl.
Ga naar www.iclon.nl/gpdtalen voor inschrijving en meer informatie.
Afgelopen donderdag vond in Tilburg de OMO-ICTO dag plaats op 2College in Tilburg. Dit was al weer de 5e keer dat deze dag werd georganiseerd. In het begin was de OMO-ICTO dag nog de dag van N@TSCHOOL gebruikers, maar in de afgelopen jaren is er veel gebeurd. Zo heeft OMO N@TSCHOOL als standaard voor OMO-scholen losgelaten en hebben andere ELO’s hun intrede gedaan. Ook andere zaken zoals digiborden, digitaal toetsen, web 2.0 etc. zijn terug te vinden op de OMO-ICTO dag. In de begindagen was deze dag alleen toegankelijk voor OMO-scholen, maar dit jaar stond hij ook open voor niet-OMO scholen en voor studenten aan de lerarenopleidingen. Voor Antonie van der Staak, één van de belangrijke kartrekkers van deze dag, was het de laatste keer was dat hij deze dag mee op poten zet, omdat hij gaat genieten van zijn FPU. Hieronder volgt een koprt verslag van de workshops die ik heb bezocht.
Workshop 1: Digitaal toetsen in 2015: Alard Bijlsma
De Rode Planeet is nog het best bekend van het programma Wintoets, waarmee u digitale, maar ook gewoon papieren toetsen kunt maken. Het klaslokaal zat afgeladen vol. In zijn workshop, sprak Alard over Quizplanet, waarmee docenten op laagdrempelige wijze zelf eenvoudige toetsen kunnen maken. Ook sprak Alard over RTTI. RTTI is een middel om scherp en transparant de vier te onderscheiden cognitieve niveaus van leren in kaart te brengen. RTTI maakt de leerprocessen van leerlingen inzichtelijk en werkt binnen de school als motor voor onderwijsonwikkeling. [Bron: http://rtti.nl/ ] Binnenkort krijgen we een studiemiddag over RTTI, dus dat lijkt me zeker nuttig in combinatie met Wintoets.
Ook liet Alard ons zien dat het mogelijk is om een PDF bestand in te bouwen in een Wintoets. Dit is ook zeker interessant voor de talen, denk bijvoorbeeld aan leesvaardigheid. Begin 2012 komt er een koppeling tussen Wintoets en de Quayn Portale. Resultaten, die voorheen alleen met de Analyse-tool van Wintoets kunnen worden bekeken, kunnen dan ook online worden bekeken. Ook aan de verdere integratie van Wintoets / Quayn staat op de rol. Het mooie hiervan is dat het platformonafhankelijk is. Het is nu al mogelijk om Wintoetsen die zijn geëxporteerd als SCORM pakketten te importeren in Magister en dat werkt goed. Alard gelooft dat toetsen op papier gewoon blijven bestaan naast digitale toetsen. Eveneens wees Alard ons op het gebruik van scrapkaarten om toetsen af te nemen en met behulp van een scanner snel te laten nakijken. In zijn bijeenkomst kwam verder het boektweepuntnul aan bod, een coproductie van 125 auteurs, waarin 125 social media toepassingen voorbij komen.
Workshop 2: Zoeken en arrangeren van digitaal lesmateriaal: Rudi Mur
Deze workshop werd verzorgd door Rudi Mur van Danaë, een organisatie die vernieuwingen in het onderwijs op scholen begeleidt. Rudi liet ons zien dat er naast Google nog andere bronnen zijn waar men (digitaal) lesmateriaal kan vinden. Zo noemde hij: Davindi en zoeken.nl het voordeel van zoeken.nl is dat je met behulp van meerder zoekmachines zoekt en dat je aan de rechterkant vervolgens op onderwerp kunt verder zoeken. Een handige tool die Rudi ons liet zien is socrative.com waarmee je leerlingen kunt laten reageren om op deze manier de interactiviteit te verhogen. Verder was er aandacht voor een aantal auteurstools, waarmee docenten zelf digitaal lesmateriaal kunnen arrangeren, zoals: Lesbank, Wikiwijs, Smartbuilder, Ilias, Silverpoint (hoort bij N@TSCHOOL), Exelearning en Hot Potatoes.
Workshop 3: Didactiek en ICT: Ronald Moes
In deze workshop werd bekeken hoe je ervoor kunt zorgen dat ICT een meerwaarde heeft in het onderwijs. Vaak wordt de volgende volgorde gehanteerd: we hebben een digibord – Wat gaan we er nu mee doen? Het TPACK model gaat juist uit van het feit dat een goede leraar juist didactiek (P) en vakinhoud (C = Content) weet te combineren. Pas daarna moet je gaan kijken hoe de inzet van ICT een meerwaarde kan bieden. Meer informatie over het TPACK-model vind je hier.
Verder kwam in deze workshop de taxonomie van Bloom aan bod. Vaak komen in een les alleen maar de onderste treden aan bod van de piramide. Wanneer juist bovenaan wordt begonnen, worden leerlingen gedwongen om ook de onderliggende treden te beheersen. Een praktisch voorbeeld: Wanneer je leerlingen in groepjes aan een brief laat werken die ze naar Frankrijk sturen, komt het maken van zinnen aan bod (synthesis), maar moeten ze zich ook woorden / chunks herinneren die ze daarvoor nodig hebben (knowledge).
De dag werd afgesloten met een loterij en ik was de gelukkige winnaar van een iTunes bon. Andere Varendonck collega’s wisten ook de nodige prijzen in de wacht te slepen, waaronder een iPad2 en een laptop van Dell. Al met al was het een zeer geslaagde dag.
Afgelopen vrijdag ben ik naar de Landelijke Studiedag van Levende Talen in Utrecht geweest. Met zo’n 500 deelnemers was het een zeer goed bezochte dag. Na een inleiding door Erwin de Vries en Toon van de Ven, was het woord aan Joost Zwagerman. Hij liet ons zien dat je verhalen moet vertellen met behulp van verhalen. Begin vooral niet met het noemen van de schrijver, of het werk, maar vertel er een interessant verhaal omheen en maak leerlingen nieuwsgierig. Verder vertelde hij ons dat de kracht zit in het korte verhaal. Dat zou meer in het onderwijs moeten worden gebruikt. Na de voordracht van Joost Zwagerman trokken de belangstellenden naar de verschillende workshops. Ik zal een kort verslag geven van de workshops die ik heb bezocht.
Workshop 1: Doeltaal is voertaal
Vanwege de grote belangstelling werd de groep in twee groepen verdeeld. De workshop werd verzorgd door Johan Keijzer. Eerst werd aan de aanwezigen gevraagd of zij zelf de doeltaal in de les gebruikten. Iedereen heeft na de vakantie wel goede voornemens, maar na verloop van tijd zakt het toch weer een beetje in. Johan gaf een aantal praktische tips mee, zoals: zet een tijd bij het doeltaalgebruik (bijvoorbeeld de eerste 10 minuten gebruik ik de doeltaal), zorg dat het niveau van de taal iets boven het niveau van de leerlingen ligt (N+1), maak korte zinnen, verlaag het spreektempo, gebruik lichaamstaal, eenvoudige woorden en maak gebruik van redundantie. Help de leerlingen door kernwoorden op het bord te zetten, maak gebruik van chunks (bijvoorbeeld: Je voudrais om iets beleefd te vragen) en check ook of de leerlingen het begrepen hebben. Ook maakt Johan bij het aanpakken van spreekvaardigheid gebruik van het model van de volledige instructie, zoals ik dat eerder heb beschreven. Probeer ook altijd zoveel mogelijk aan te sluiten bij de belevingswereld van de leerlingen. Een leuke opdracht was om aan de leerlingen te vragen om hun mobiel erbij te pakken en om de laatste 3 SMS-berichten of ping-berichten te beschrijven in de doeltaal. Verder kwam in deze workshop de doeltaal = voertaal ladder aan bod die ontwikkeld is door Erik Kwakernaak en door enkele studenten. Er zijn een aantal fasen te onderscheiden:
1. Klassikale fasen
2. Zelfwerkzaamheidsfasen
3. Voor en na de eigenlijke les in het lokaal
4. Buiten het lokaal
Ik vond de optie wel interessant om ook bijvoorbeeld de vakgroepvergadering (gedeeltelijk) in het Frans te doen.
Workshop 2: Gespreksvaardigheid MVT met grote groepen
Deze workshop werd verzorgd door Mariëtte Zuijdgeest en Carel van der Burg. Bij Carel heb ik al eens een workshop bijgewoond over het oefenen van eindexamenteksten en ook deze workshop was weer zeer geslaagd. Aan het begin van de workshop werden er verschillende teams geformeerd. De docenten die dezelfde taal spraken werden bij elkaar gezet. De docenten kregen ieder een kaartje waarop vermeld moest worden: je naam, waarom je MVT-docent bent geworden, wat je nog wilt leren en wat je het liefst doet in je vrije tijd. Om beurten moest iedereen zich voorstellen. De andere groepsleden, moesten aantekening maken. Op deze manier is iedereen actief. De activerende didactiek staat goed beschreven in het ‘Basisboek Activerende didactiek en samenwerkend leren‘.
Andere werkvormen die aan bod kwamen waren het overhoren van woordjes (elke leerling schrijft 7 woordjes op en overhoort 3 andere leerlingen en zet een kruisje bij goed of fout.) Een laatste opdracht die aan bod kwam was rug aan rug. Een aantal docenten kreeg een tekening van een huis en de andere leerlingen moesten het huis natekenen. Ook leuk trouwens om bij personen te doen. Een laatste vorm die wel goed werkt is: Wandel, wissel uit. Daarbij krijgen de leerlingen een opdracht. Vervolgens lopen de leerlingen door het lokaal en op het teken van de docent zoeken de leerlingen een maatje en voeren ze de opdracht uit. Daarna eventueel de stappen herhalen. Ik vond het een zeer geslaagde workshop.
Workshop 3: (Technische) leesproblemen in het Frans
Dit was de laatste workshop op het programma en hij werd verzorgd door Ans van Berkel, expert op het gebied van dyslexie. In deze workshop ging Ans van Berkel in op twee toetsen die worden gebruikt om de technische leesvaardigheid van Frans en Engels te toetsen. Na onderzoek is gebleken dat deze testen niet goed zijn. Ans ontwikkelde een toets die gebaseerd is op leenwoorden (zoals garage, croissant, etc.) die de technische leesvaardigheid beter kan checken. Wanneer u geïnteresseerd bent in het gebruik van deze toets, dan kunt u deze downloaden op de site van Ans: http://www.dyslexie-en-vt.org/index.php/frans U wordt vriendelijk verzocht om de resultaten van de toets terug te koppelen naar Ans. In de workshop werd eveneens aandacht geschonken aan http://www.lextutor.ca/ een handige website waar u frequentielijsten kunt vinden van het Frans: http://www.lextutor.ca/freq/lists_download/. Tevens kunt u bekijken uit wat voor soort woorden een tekst is opgebouwd: http://www.lextutor.ca/freq/lists_download/
Ik wil uit de workshop nog een aantal zaken uitlichten:
1) Een handige uitspraakregel: De laatste medeklinker spreek je uit, als de letter e het woord besluit.
2) Voor het leren spellen in het Frans heeft Ans een serie Opstapboeken ontwikkeld, die u hier kunt bestellen.
3) Ans wees ons tijdens de workshop op het feit dat tijdens een mondelinge overhoring vaak getoetst wordt op de schriftelijk. Dit is inderdaad iets om op te letten. Ze wees op http://www.wrts.nl waarbij er ook de mogelijkheid is om de luistervaardigheid te trainen. Kies bij ‘Overhoren’ – ‘Spelling’ . Ga nu naar beneden en kies ‘De vraag niet laten zien (luistertoets)’. Op deze manier moet een leerling verstaan wat er wordt gezegd. Een handige tip!
Al met al was het een zeer geslaagde dag en het is ook altijd leuk om weer eens een aantal collega’s te ontmoeten.
Op het weblog van Margreet van den Berg las ik het bericht over Socrative, een gratis tool waarmee je leerlingen kunt laten stemmen. Het is een minder uitgebreide tool dan bijvoorbeeld Shakespeak (je kunt leerlingen namelijk alleen maar via het internet laten stemmen en niet via SMS of via twitter), maar wel erg interessant, omdat je tot 50 deelnemers kunt mee laten doen en omdat de tool helemaal gratis is. Wat verder mooi is aan deze tool, is dat je niets hoeft te installeren en dat je hem op elke computer met een internetverbinding kunt gebruiken. Ook met de opkomst van de smartphone is dit in mijn ogen een tool om in de gaten te houden. Ook op scholen met laptopklassen, of met een draadloos netwerk dat ook voor leerlingen beschikbaar is, is dit een interessant middel om leerlingen bij de les te betrekken. Voor een overzicht van alle functionaliteiten verwijs ik graag naar het weblog van Margreet van den Berg. Bekijk daar ook de video van Willem Karssenberg (@trendmatcher) over het gebruik van deze tool.
In een eerder bericht heb ik reeds gesproken over Minus.com. Er is echter ook nog een andere manier, namelijk via wetransfer. Upload de bestanden (maximaal 2 GB), vul de ontvangers in, je eigen email adres en eventueel een bebricht. Het blijft volgens mij een aantal weken staan, waarna de bestanden weer verwijderd worden.
Afgelopen zaterdag heeft de Ideeëndag Frans plaatsgevonden in Eindhoven op het Christiaan Huygens College, locatie Olympia. De didactiekommissie wil zich in verschillende plaatsen in Nederland laten zien en dit maal was het Zuiden aan de beurt. Het aantal deelnemers was overweldigend, wat maar weer laat zien dat er echt behoefte is aan praktische workshops. Er was gerekend op zo’n 30 deelnemers, maar uiteindelijk bleek het het dubbele aantal te zijn, waardoor er een beetje moest worden geschoven met de workshops. Hieronder volgt een kort verslag van de verschillende workshops:
Workshop 1: Hoe maak je een webquest, door Claudia Gasbarre
In deze workshop kwam het maken van een webquest aan bod waarbij werd ingegaan op een aantal zaken waaraan een webquest moet voldoen. De webquest is oorspronkelijk afkomstig van Bernie Dodge en hij beseert zich daarbij op de leertheoriën van Marzano. Iedere webquest bestaat uit 7 onderdelen die elkaar in een vaste indeling en volgorde opvolgen. Meer informatie over deze 7 onderdelen vindt u hier.
Workshop 2: Hoe gebruik ik het smartbord, door Martin de Fockert en Paul Baaijens
In deze workshop kwam het gebruik van het digibord aan bod. Martin de Fockert ( op Twitter bekend onder de naam @MdeFockert) begon met een algemene inleiding. Martin werd bijgestaan door Paul Baaijens (@PaulBaaijens), eveneens smartbord trainer. Martin liet ons zien dat het digibord vaak massaal de school wordt ingereden en dat de docenten het daarna maar moeten uitzoeken. Digiborden worden vaak op de oude manier (dus als een oud krijtbord) gebruikt en dat is zonde. Na zijn korte inleiding nam Paul Baaijens het over. Hij liet ons zien hoe je het digibord voor de verschillende vaardigheden kunt inzetten: voor leesvaardigheid (je kunt de tekst op het digibord markeren), voor luistervaardigheid (op YouTube is ontzettend veel te vinden), voor spreekvaardigheid (met behulp van een plaatje kun je spreekvaardigheid oefenen, maar ook voor grammatica. Bekijk bijvoorbeeld het volgende lied over het werkwoord ‘aller’.
Le Verbe Aller
Ook het filmpje van het Croix Rouge was hilarisch.
Croix-Rouge : journ̩es nationales 2003/2004 РA. Karembeu
Ook wees Paul ons op een site van een juf uit het basisonderwijs met tal van interessante links.
Naast de vaardigheden kan het digibord ook gebruikt worden voor verlengde instructie voor zwakkere leerlingen of voor een extra opdracht voor zeer goede leerlingen. Ook liet hij ons zien hoe je Parijs in de klas kunt halen met deze site. Je kunt een virtuele wandeling door Parijs maken en allerlei bekende bezienswaardigheden bekijken.
Ook liet Paul ons een paar tips zien voor het verbergen en onthullen van informatie. Dit kan op een viertal manieren:
1. Wissen (Ga met een witte kleur over wat je hebt geschreven heen en gum het daarna uit.)
2. Blok eroverheen (Lijkt me voor zich spreken)
3. Antwoord kleuren (Hierbij werk je met voor en achtergronden en zorg je ervoor dat de
letters die zichtbaar moeten zijn wit zijn en op de voorgrond staan.)
4. Schaduw scherm (Een scherm waarmee je informatie of een plaatje kunt verbergen.)
Dit zijn allemaal manieren om het voor de leerlingen interessanter te maken en om ze op deze manier bij de les te houden. Tenslotte nam Martin nog even het woord en daarbij kwam onder andere het boek ’21 Century Skills’ voorbij van Charles Fadel en Bernie Trilling voor iederen die zich wil verdiepen in deze materie. Goos Hofland wees de deelnemers ook nog op het boek ‘Handboek Digibord en Didactiek’ dat ik overigens zelf ook zeer kan aanbevelen.
Ik ben wel bekend met de meeste mogelijkheden van de digibordsoftware, maar ik heb toch weer een aantal interessante dingen gezien.
Workshop 3: Rien à déclarer, verzorgd door Heleen Jansen en Laura Fontijne
In deze workshop lieten Heleen Jansen en Laura Fontijne ons zien hoe je een film kunt didactiseren. Zij hebben daarbij gekozen voor de film ‘Rien à déclarer’ en zij wilden graag gebruik maken van een film die zowel voor de onderbouw van het vmbo als voor havo en vwo geschikt is. Heleen liet ook duidelijk haar liefde blijken voor het vmbo en dat dit soort dingen daar ook heel goed te doen zijn. De fragmenten die ze ons lieten zien waren echt hilarisch en in onze map zat een CD-rom met alle fiches pédagogiques, geschikt voor verschillende ERK niveaus. Een belangrijke component in de aanpak was ook het laten voorspellen van de film door de leerlingen. Het was een zéér geslaagde workshop. Bovendien krijgen alle deelnemers van deze studiedag de film toegezonden, wat wil je nog meer.
Al met al was het een zeer geslaagde dag en het is natuurlijk ook altijd leuk om met collega’s van andere scholen te spreken.
+ 
In het vorige bericht heb ik u laten zien hoe u een QR scanner maakt met behulp van 2cloud. Helaas heb je voor deze addon de Chrome browser nodig en werkt het niet in andere browsers. Ik liep zelf tegen een ander probleem aan op mijn werk: ik kon Chrome wel installeren, alleen het installeren van addons werkt niet, dus moest ik op zoek naar een andere oplossing. Wat moet u doen?
Stap 1: Installeer op uw Android telefoon ‘Send to Computer‘. Zoek in de market naar deze app.
Stap 2: Ga in uw browser, en het maakt dus niet uit welke browser dat het is, naar: http://send-to-computer.appspot.com
Stap 3: Scan met uw Android telefoon de QR-code op deze pagina. Laat de browser open staan. Let erop dat er telkens een nieuwe code wordt aangemaakt als u deze pagina bezoekt. Wilt u van dezelfde pagina gebruik maken, dan moet u de pagina toevoegen aan uw favorieten. Op deze manier hoeft u niet elke keer opnieuw de QR-code op deze pagina te scannen.
Stap 4: Scan met uw telefoon een willekeurige QR-code. Vervolgens wordt er op uw telefoon een webpagina geopend die u kunt delen. Deel deze nu met ‘Send to Computer’. De pagina verschijnt nu op uw scherm.
Het mooie is dus dat u niets op de computer hoeft te installeren. Het kan wel iets langer duren dan bij 2cloud, maar in mijn ogen is het een mooi alternatief.
In Vives 118 van de maand oktober las ik een interessant artikel over het gebruik van QR codes als brug tussen het boek en het digibord. Als u niet weet wat een QR code is, dan kunt u eerst het filmpje van Common Craft bekijken. Kort gezegd komt het erop neer dat u als docent bij zaken in uw boek extra dingen kunt toevoegen in de vorm van een QR-code. Om het een en ander wat concreter te maken geef ik even een voorbeeld.
In Libre Service voor havo 4 komt een oefening voor waarbij leerlingen het Franse alfabet moeten spellen. Een mooie oefening, die geschikt is voor het digibord is deze oefening: http://lexiquefle.free.fr/allpha.swf
Het eerste wat u moet doen is deze link omzetten in een QR-code. Ga daarvoor naar deze site: http://qrcode.kaywa.com/ en voeg de URL in. Kies een formaat en druk op ‘Generate!’. U kunt eerst verschillende QR-codes maken en deze dan plaatsen op adres-etiketten. Plak deze vervolgens in uw boek.
Deze kunt u vervolgens scannen met een barcodescanner die u aan uw computer hangt, waardoor deze vervolgens wordt weergegeven op het digibord. U kunt natuurlijk een barcodescanner aanschaffen, maar ik ga u leren hoe u deze eenvoudig zelf kunt maken. Wat heeft u nodig:
1. Chrome: de browser die we gaan gebruken.
2. Een Android-telefoon waarmee je QR-codes kunt scannen.
Stap 1: Installeer Chrome. Wanneer u deze browser nog niet heeft, dan kunt u hem hier downloaden.
Stap 2: Installeer in Chrome de addon: 2cloud. Deze kunt u hier vinden.
Stap 3: Wanneer u Chrome opent moet u van 2cloud een aantal vragen beantwoorden.
Stap 4: Zoek op je Android telefoon naar: 2cloud, of installeer 2cloud met behulp van de onderstaande QR-code.
Wanneer u op uw mobiel een code scant en de website wordt bezocht, dan kunt u de pagina delen en komt deze meteen in uw browser terecht. Bekijk ook het onderstaande filmpje.
Wanneer u snel een symbool in wilt voeren voor een andere taal, dan kan dat soms best lastig zijn. Gelukkig is er voor u typeit.org een handige site waar u voor verschillende talen snel de verschillende symbolen terug kunt vinden, waarna u deze in uw document kunt plakken. Ook de verschillende valuta worden ondersteund.